Nastała moda na energooszczędność - teraz każdy producent elektroniki ma w swojej ofercie produkty, które w taki lub inny sposób (zazwyczaj "magiczny" i niewyjaśniony klientowi) potrafią lepiej niż dotychczas gospodarować konsumowaną energią. Ba! W modzie są teraz także opakowania wykonane z materiałów wtórnych. Obiema tymi właściwościami w nowej serii pamięci DDR2 chwaliła się ostatnio firma GeIL (odsyłam do informacji prasowej o GeIL Green). Ciężko powiedzieć, ile w takich zabiegach jest tak naprawdę oszczędzania energii i środowiska, a ile wciskania ludziom kitu i wiosłowania z nurtem rynkowej mody. Nie zmienia to jednak jednego, istotnego faktu - coś w tym temacie w końcu zaczęło się zmieniać, a początki zawsze są trudne.

Cofnijmy się kilka lat - na rynku królują procesory Intel Pentium 4 na rdzeniu Prescott. Najmocniejsze modele charakteryzowały się współczynnikiem TDP na poziomie... 115W! Z inżynierskim przybliżeniem można przyjąć, że zapotrzebowanie tego procesora na energię elektryczną = TDP. Dodajmy do tego jeszcze wydajną kartę graficzną, która zadowala się min. 150W (GeForce 8800 Ultra konsumowała 175W), dwa dyski, każdy po około 20W, napęd optyczny, kości pamięci RAM i mniej "prądożerne" podzespoły... ktoś podliczył? Ile mamy razem? Strzelam, że będzie tego z 500W. Oczywiście, nie mówię tutaj o najtańszej wersji komputera z tamtej epoki, ale też nie o bardzo wydajnej konfiguracji - w niej pewnie znalazłyby się dwie współpracujące ze sobą karty graficzne czyli dodatkowe 150W więcej.

Nie bez powodu też, jeszcze do niedawna, producenci zasilaczy szczycili się konstruowaniem modeli o możliwościach dostarczenia nawet 1,5kW (1500W!) energii do podzespołów PC! Mam nawet na szafie jednego z takich smoków - Tagana BZ1300 o maksymalnej mocy 1300W - dokładnie takiej samej jak czajnik elektryczny z kuchni. Jedyna różnica między nimi, niestety na korzyść czajnika, jest taka, że używam go w ciągu dnia znacznie krócej niż komputera...

Jak sprawa wygląda dzisiaj? Przede wszystkim, problem został zauważony przez producentów. A może raczej po prostu ich przerósł – układy o większym zapotrzebowaniu na energię trzeba przecież czymś zasilać i zapewniać im też odpowiednią temperaturę pracy = koszta, koszta, koszta!

Dokładnie od roku na rynku egzystuje platforma Intel Centrino Atom, która doczekała się do tej pory kilkudziesięciu, a może nawet kilkuset adaptacji w niewielkich komputerach przenośnych (netbooki) i stacjonarnych (najbardziej znany przykład, to seria ASUS Eee). Dwa miesiące temu firma NVIDIA przedstawiła swoją wersję platformy z procesorem Atom, o nazwie Ion, wyposażonej w lepszy chipset z układem grafiki umożliwiającym całej platformie odtwarzanie materiałów wideo HD. Do tego jeszcze całkiem niedawno Intel wprowadził oficjalnie kolejne "atomowe procesory" - najbardziej energooszczędne z nich potrzebują do pracy zaledwie 1-2 waty.

Atom to nie jedyny zwrot akcji - w drodze są kolejne. Intel, IBM i ostatnio także w końcu i AMD, znów zmniejszają proces technologiczny w produkcji swoich układów (do odpowiednio: 35 nm, 28 nm i w przypadku kart graficznych AMD ATI: 40 nm), co przecież bezpośrednio przekłada się na mniejszą konsumpcję energii (i koszta).

Zaczyna się w końcu także doceniać istniejące od dawna mniejsze formaty płyt głównych - począwszy od MicroATX, przez mój ulubiony format Mini-ITX, a na Nano i Pico kończąc (3 ostatnie, a przede wszystkim Nano/Pico-ITX to domena jak na razie głównie firmy VIA i jej bardzo energooszczędnych i miniaturowych produktów z rodziny Epia - ale i na tym polu zaczynają stawiać pierwsze kroki inni producenci). Mniej drogiego, wielowarstwowego laminatu i mniejsze obudowy to przecież mniejsze koszta produkcji, a liczbę użytkowników, którzy wykorzystują więcej niż jeden port rozszerzeń na płycie głównej można liczyć w kilku procentach - większość podstawowych układów (dźwiękowy, karty sieciowe i coraz częściej układ grafiki) już się na niej znajdują.

Ostatnie tygodnie to także premiery pierwszych systemów all-in-one czyli komputerów "wszystkomających" w bardzo niewielkich rozmiarach (np. ASUS Eee Box lub Acer AspireRevo), a nawet zintegrowanych w dotykowych panelach (Eee Top).

Dzieje się... i dobrze. A może i nie? Niestety, dopóki energooszczędność jest modą, a niewątpliwie jeszcze jest, dopóty za takie produkty wcale nie będziemy płacić mniej. Dochodzi tutaj do paradoksu - producent wytwarza coś znacznie taniej (niech mi ktoś powie, że wyprodukowanie 2x mniejszej płyty głównej nie jest tańsze!), "dokleja" etykietkę energooszczędności i winduje cenę do nienormalnych poziomów. Niech idealnym przykładem na potwierdzenie tego będzie aktualna cena ASUS Eee Top ET1620, która u jednego z największych europejskich dostawców wynosi obecnie 490 € netto! Niestety, business is business! Doliczcie sobie, drodzy Czytelnicy, prowizję polskich sprzedawców i 22% VAT sami, bo mnie to przeraża - za połowę tej kwoty można zestawić peceta o kilkukrotnie wyższej wydajności i z większym ekranem. Ale cóż, za rozmiary, energooszczędność (sic!) i dotykowy panel o kiepskiej rozdzielczości, trzeba płacić. W tym momencie mogę już chyba powtórzyć tytuł, tym razem w pełnej wersji: Małe jest piękne i cholernie drogie!