Web usability, tłumaczone jako użyteczność, to sposób projektowania stron internetowych, tak aby były intuicyjne, ergonomiczne oraz przyjazne dla jej użytkowników. Nie ma jednej definicji użyteczności, jednak tym, co łączy użyteczne witryny WWW, jest silna koncentracja na użytkowniku. "Podstawowym błędem popełnianym przez projektantów i programistów stron internetowych jest skupienie się na szacie graficznej. Użyteczna strona nie musi być przepełniona efektownymi animacjami, ani rozbudowanymi skryptami" - wyjaśnia Michał Trziszka, CEO Cal.pl.


Jakob Nielsen, współczesny guru web usability, definiuje użyteczność jako zbiór pięciu atrybutów jakości:
1 . przyswajalność (learnability),
2 . efektywność (efficiency),
3 . zapamiętywalność (memorability),
4 . skłonność do popełniania błędów (errors),
5 . oraz satysfakcja (satisfaction).

Kiedy użytkownik po raz pierwszy odwiedza witrynę, powinien poczuć się znajomo. Odejdzie, jeśli nie będzie potrafił wykonać podstawowych zadań, np. znaleźć potrzebnych mu informacji lub szybko sprawdzić ceny produktu. Nietypowe menu i skomplikowana struktura serwisu to jeden z tych błędów, który najczęściej popełniają projektanci WWW.

"Czy wszystkie sklepy internetowe muszą wyglądać tak samo? Niekoniecznie, choć podstawowych reguł projektowania witryny sklepu nie należy łamać. Podstawą jest prosta i przyjazna nawigacja. Warto również zwrócić uwagę na to, w jaki sposób prezentowana jest oferta sklepu. Klient złoży zamówienie, jeśli znajdzie wszystkie potrzebne mu informacje (o produkcie, o cenie, o kosztach dostawy itd.)" - komentuje Michał Trziszka z Cal.pl.

Miarą użyteczności jest to, jak szybko osoby regularnie odwiedzające daną witrynę potrafią wykonywać na niej podstawowe zadania, docierać do informacji czy (w przypadku sklepów) dokonywać zakupów. Użyteczna strona buduje przywiązanie oraz wzmaga satysfakcję, czyli to co sprawia że użytkownicy lubią korzystać z serwisu lub kupować w sklepie.

Użyteczność należy postrzegać przez pryzmat celu, który chcemy osiągnąć. Głównym celem firmowej witryny jest dostarczanie informacji o firmie, jej ofercie i produktach. Warto pamiętać, że odwiedzający stronę zazwyczaj poszukują danych kontaktowych, a nie inspiracji jak zaprojektować efektowne menu we flashu.

Celem nadrzędnym każdego sklepu internetowego jest wysoka konwersja sprzedaży. Interfejs sklepu powinien zostać zaprojektowany tak, aby proces wyszukiwania produktu oraz składania zamówienia był maksymalnie prosty i intuicyjny dla kupującego.

"Z zebranych przez nas danych wynika, że nawet co druga strona WWW w Polsce nie spełnia podstawowych wymogów użyteczności" - mówi Michał Trziszka, CEO Cal.pl. "Odwiedzający najczęściej skarżą się na problemy z nawigacją. Blisko 30% ankietowanych osób zadeklarowało, że przytłacza ich zbyt duża liczba elementów graficznych. Wygląda więc na to, że czasy wszechobecnego Flasha mamy za sobą"- dodaje Trziszka.