Jaki jest ostateczny termin cyfryzacji telewizji i radia w Polsce?
Telewizja satelitarna jest już całkowicie cyfrowa. Telewizja kablowa powoli podlega cyfryzacji, nie obowiązują jej żadne terminy, a tempo cyfryzacji zależeć będzie od możliwości finansowych operatorów oraz zainteresowania odbiorców ofertą cyfrową. Inaczej z telewizją naziemną – przed całkowitym wyłączeniem emisji analogowej nie jest możliwe pełne wykorzystanie pasma częstotliwości dla przekazów cyfrowych. Stąd, w poszczególnych krajach określa się termin tego wyłączenia, co z kolei umożliwi dostęp do tak zwanej dywidendy cyfrowej. Komisja Europejska zaleciła krajom członkowskim wyłączenie telewizji analogowej w 2012 r. Na mocy ustaleń Regionalnej Konferencji Radiokomunikacyjnej w Genewie w 2006 r. od połowy czerwca 2015 r. przestanie obowiązywać ochrona stacji analogowych przed zakłóceniami, co może uniemożliwić ich odbiór. Według owiązujących obecnie ustaleń KRRiT oraz UKE w połowie roku 2012 naziemny sygnał cyfrowy ma być dostępny na terenie całego kraju, a wyłączenie sygnału telewizji analogowej ma nastąpić w połowie roku 2013. W zakresie radiofonii cyfrowej nie ma jeszcze żadnych ustaleń terminowych, ani krajowych ani międzynarodowych. Nie jest to zresztą konieczne, gdyż uruchomienie naziemnej radiofonii cyfrowej nie wymaga wyłączenia nadawania analogowego

Jakie konsekwencje ze strony UE grożą Polsce, jeśli w porę nie przeprowadzi cyfryzacji?
Nie grożą nam żaden konsekwencje ustawowe. Komisja Europejska zdaje sobie sprawę z różnej kondycji ekonomicznej krajów członkowskich i pozostawia tempo cyfryzacji do ich własnych decyzji. Opóźnienie w cyfryzacji telewizji naziemnej oznacza jednak poważne kłopoty w uzgodnieniach z sąsiadami, którzy cyfryzują się szybciej oraz brak możliwości harmonizacji usług telekomunikacyjnych w skali całej Europy.

Jakie zalety i wady niesie za sobą cyfryzacja, zarówno dla konsumentów jak i dla nadawców?
Podstawowe zalety dla odbiorców to szersza oferta programowa, skokowa poprawa jakości obrazu w standardzie wysokiej rozdzielczości HD, wielokanałowy dźwięk, usługi dodatkowe w postaci informacji o programie, wersji językowych, usługi interaktywne typu wideo na żądanie, home-banking, home-shopping itp. Należy również pamiętać o ruchomej wersji telewizji naziemnej w standardzie DVB-H, umożliwiającej odbiór telewizji i innych usług multimedialnych przy użyciu niewielkiego terminala skojarzonego z telefonem komórkowym. Technika analogowa tego typu usług nie może oferować. Po stronie nadawców TV cyfrowa oznacza korzyści ekonomiczne wynikające z mniejszych kosztów emisji cyfrowej w porównaniu z analogową oraz możliwość uruchomienia usług interaktywnych. Jednakże w pierwszym okresie wdrażania naziemnej telewizji cyfrowej (polski skrót NTC) obie strony będą musiały ponieść dodatkowe koszty.

Z jakimi dodatkowymi kosztami musi liczyć się widz i jak cyfryzacja wpłynie na ceny i popularność odbiorników?
Posiadacze odbiorników analogowych nowszej generacji nie muszą ich wymieniać, żeby oglądać NTC. Wystarczy, identycznie jak przy korzystaniu z satelitarnych platform cyfrowych, zakupić dekoder od odbioru NTC, zwany popularnie set-top-box’em. Obecnie koszt takiego urządzenia wynosi 300-400 zł. Należy jednak pamiętać, że z chwilą uruchomienia NTC na terenie całego kraju nastąpi zwiększenie popytu i uruchomienie tak zwanego efektu skali, skutkującego znacznym obniżeniem ceny. Osoby planujące wymianę odbiornika na nowoczesny, cyfrowy, z wbudowanym dekoderem i przystosowany do odbioru telewizji wysokiej rozdzielczości, muszą się liczyć ze znaczniejszym kosztem, od ok. 2000 zł. wzwyż, w zależności od producenta, rozmiarów ekranu i dostępnych funkcji. Tu też oczywiście zadziała efekt skali. Należy jednak pamiętać, że odbiorca NTC nie będzie ponosił żadnych miesięcznych opłat na rzecz operatora, jak to ma miejsce w przypadku platform telewizji satelitarnej czy kablowej i zakup dekodera, czy odbiornika zintegrowanego to jedyny koszt jaki musi ponieść. W zamian otrzyma dostęp do co najmniej 14 programów TV. Ponieważ cyfryzacja telewizji naziemnej jest procesem wymuszonym, w większości krajów europejskich przewidziano pomoc publiczną dla najuboższych. W Polsce jeszcze nie ma decyzji w tej sprawie.

Czy skierowanie do Prezydenta listu otwartego w sprawie cyfryzacji przyniosło jakieś efekty?
List otwarty Polskiej Izby Radiodyfuzji Cyfrowej w sprawie przyśpieszenia procesu cyfryzacji w Polsce został skierowany w grudniu ub. roku do czterech najważniejszych osób w kraju: Prezydenta, Premiera, Marszałków Sejmu i Senatu. Odpowiedzi listownej udzielili Izbie obaj Marszałkowie z obietnicą zajęcia się sprawą. Na styczniowym posiedzeniu Sejmu poświęconemu temu tematowi potwierdziły się oceny zawarte w liście otwartym, a rząd został zobowiązany do opracowania strategii. Dokument ten jest już podobno gotowy i lada dzień ma być poddany publicznej konsultacji. Czy Polacy już w tym momencie wolą korzystać z platform satelitarnych i kablowych, czy wciąż pozostają przy TV naziemnej ?
Ponad 3 z 13 milionów gospodarstw domowych w Polsce odbiera telewizję wyłącznie z nadajników naziemnych. Ponad 60 proc. gospodarstw domowych posiada więcej niż jeden telewizor, ten drugi i trzeci na ogół nie jest podłączony do dekodera satelitarnego ani sieci kablowej. Mimo że platformy satelitarne i kablowe rozwijają się bardzo dynamicznie, zawsze pozostanie duża grupa odbiorników naziemnych, czy to ze względów ekonomicznych (cena subskrypcji u operatora) czy technicznych (brak możliwości odbioru satelitarnego, brak infrastruktury kablowej).

Czy pojawienie się naziemnej telewizji cyfrowej wpłynie negatywnie na płatne oferty sieci kablowych i platform cyfrowych? (Czy operatorzy mogą obawiać się "ucieczki" klientów z płatnych ofert do darmowej telewizji cyfrowej?)
Ucieczka raczej nie chodzi w grę, chociaż w niektórych krajach notowano takie tendencje. W zakresie liczby oferowanych programów, telewizja naziemna nie może konkurować z platformami satelitarnymi czy kablowymi. Jej pozycja rynkowa zależeć więc będzie w znacznej mierze od atrakcyjności oferty programowej. NTC to wielki obszar do zagospodarowania dla programów o zasięgu lokalnym czy regionalnym. No i nie należy zapominać o drugich i trzecich odbiornikach. Dostępne są już wprawdzie urządzenia pozwalające na rozprowadzanie sygnału odbieranego z platform satelitarnych w obrębie całego domu czy mieszkania (tzw. multiroom’y), ale są one jeszcze bardzo drogie.

Czy NTC może stać się nową alternatywą dla telewizji internetowej?
Dyskusja na temat przewagi telewizji internetowej, czy raczej telewizji IP (telewizji profesjonalnej dostarczanej do widza za pośrednictwem Internetu) nad telewizja cyfrową dostarczaną w inny sposób - i odwrotnie - przypomina dyskusję na temat wyższości Świąt Bożego Narodzenia nad Świętami Wielkiej Nocy. To temat bardzo obszerny, na oddzielną rozmowę. W moim przekonaniu jednak nie może być mowy o eliminacji czy dominacji jednego ze sposobów odbioru telewizji. Każdy znajdzie swojego odbiorcę, a pogodzić te interesy może konwergencja sprzętowa: możliwość odbioru sygnału pochodzącego z różnych źródeł na jednym ekranie.

Dziękuję za rozmowę.
Dziękuję.


Krystyna Rosłan-Kuhn
Jest absolwentką Politechniki Warszawskiej. Pracowała w Polskim Radiu i Telewizji, a następnie przez wiele lat w Biurze Studiów i Projektów Radia i Telewizji. Zajmowała stanowiska eksperckie i kierownicze w biurze Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w URTiP, a potem w UKE. Od wielu lat zajmuje się problematyką cyfryzacji radia i telewizji. Przewodniczyła wielu zespołom roboczym ds. cyfryzacji. W 2006 roku była przewodniczącą polskiej delegacji na regionalną konferencję radiokomunikacyjną RRC-06 w Genewie, a jako ekspert niezależny w 2008 roku pracowała w zespole ekspertów UE do przygotowania projektu strategii cyfryzacji telewizji naziemnej w Chorwacji. Obecnie na stałe współpracuje z Polską Izbą Radiodyfuzji Cyfrowej, w której pełni funkcję dyrektora generalnego.